Muszynka

Muszynka (Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego)

Muszynka, wś, pow. nowosądecki, odległa o 14'4 klm. od Krynicy, leży u źródłowisk pot. Muszynki, w kącie utworzonym przez granicę węgierską, zagięta szerokim owalnym łukiem. Położenie ma górskie i lesiste, wzniesienie zaś nad poziom morza dochodzi do 620 m. Granica węgierska przechodzi tu szczytami Karpat, sięgającymi do 723 m. npm.i zniżającymi się na 688 m. w przełęczy, przez którą, wiedzie droga z Tylicza na Węgry. Na samej granicy znajduje się dotąd murowany dom, obrócony na karczmę, w której się dawniej mieścił urząd cłowy. Najwyższe szczyty okalaja,ce tę wieś, z których spływają liczne strumyki, są: od płn. Polanka 728 m. a od płd. Jawor 830 m., Wysoka hora 765 m. i Wysokie Bereslie 895 m. npm. : Na zachodzie wysuwają się pojedyncze grupy domów aż po miasteczko Tylicz, w którego pobliżu znajdują. sie kwaśne źródła, nazywane także Muszynkami. Ta górska osada, mająca nieurodzajną kamienistą glebę, uprawianą z wielkim mozołem, ma 538 mk. gr.-kat., mówiących dyalektem małoruskim zmieszanym z językiem polskim. Należą oni do par. gr.-kat. w Tyliczu. Jest tutaj szkoła ludowa i cerkiew drewniana o niskim zrębie i wysokim dachu, pokrywającym właściwą cerkiew i nieproporcyonalnie dużą dzwonnicę. Podobne budowle sa bardzo powszechne w tych stronach. Obszar większy należał dawniej do biskupstwa krak., mianowicie do dóbr muszyńskich, teraz zaś do funduszu religijnego i składa się z 70 mr. roli i ła,k, 20 past. i 536 lasu; pos. mn. ma 1265 mr. roli, 235 łąk, 207 past. i 33 lasu. Wieś została założoną w r. 1350 przez sołtysa Piotra na 118 łanach, oprócz tego otrzymał sołtys dla siebie 6 łanów, 2 młyny, 2 karczmy i dochody z jatek szewskiej, chlebnej, sukińnej i solnej. Ponieważ wś została osadr.ona na prawie magdeburskiem, przeto przypadł sołtysowi jeszcze szósty grosz od czynszów z ról i trzeci od spraw osądzonych. Za to miał sołtys stawić się zbrojno na każdą wyprawę wojenną. Wyciąg z dyplomu fundacyjnego podaje Morawski (Sądecz., t. II, str. 5). Mac.
Źródło: Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów Słowiańskich.- 1885 tom VI, Str. 819


Muszynka - rzeka (Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego)

Muszynka, rz. górska, ma źródła w płd.-wsch. stronie wsi t. n., w pow. nowosądeckim, na płn. pochyłości góry Jawora (830 m.). Zasiliwszy się kilku strugami, przepływa wś Muszynkę i w kierunku płn.- zachod. podąża wzdłuż gościńca aż ku Tyliczowi, gdzie z prawego brz. zabiera potok Mochnaczkę al. Piorunkę. Prawy brzeg doliny M. tworzą płd.- zach. stoki granicznego pasma Cyganki, ze szczytem Polanką (728 m.). W Tyliczu zmienia bieg swój na płd.-zach., a przybywszy na obszar Powroźnika, w dolinie nieco szerszej, płynie na zach. aż po ujście pot. Krynicy. Odtąd pośpiesza w kierunku płd.-zach. ku Muszynie; gdzie po zach. stronie domostw muszyńskich, tuż poniżej drogi kolei żel. leluchowskiej zlewa swe wartkie wody do Popradu od praw. brzegu. Jeszcze powyżej Powroźnika rozdziela się na liczne ramiona, tworząc szerokie łożyska i obszerne kamieńce. Z praw. brz. przyjmuje potoki: Z Łuha pot., Mochnaczkę, Bradowczany, Krynicę, Jastrzębik; z lew. brz.: Chotarny (Hotarny), Zimny, Wojkowa, Stupny i Malnicki pot. Dolina tego strumienia górskiego przeważnie dzika, miejscami urocza i romantyczna. Długość biegu 20 kil. Spad wód: 680 m. (źródło), 620 m. (pod kościołem w Muszynce), 570 m. (pod Tyliczem), 480 m. (ujście Krynicy), 425 m. (ujście do Popradu). Br. G.
Żródło: Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów Słowiańskich.- 1885 tom VI, s. 818-819


Muszynka (Księga Adresowa Polski)

Wieś i gmina, pow. N.Sącz, sąd pow. Muszyna, sąd okr. N. Sącz, 552 mieszk. kolej (11 km) telegraf, telefon Krynica Zdrój, poczta Tylicz, 1 parafia gr. kat. Tytoniowe wyr. Popko Szym., Wyszynk trunków Englander Leiz.
Żródło: Księga Adresowa Polski (wraz z W.M. Gdańskiem) dla handlu, przemysłu i rolnictwa 1926/27 s. 193

Muszynka (Sądecczyzna - Szczęsny Morawski)


MUSZYNKA r. 1356 - Sołtys Piotr - łanów 118 pod wieś, a pod sołtystwo 6 - ....młyny 2 .... karczmy 2 .... jatki: szewską, mięsną, chlebną, sukieńną, solną - wolność od opłat - szósty grosz od czynszów z ról. - Oto zyski sołtysa prawem magdeburskim prócz sadownictwa jeszcze. Za to obowiązek służby wojennej w każdej potrzebie.
Żródło: Sądecczyzna: Sądecczyzna za Jagiellonów z miasty spiskiemi i Księstwem oświęcimskiem / Szczęsny Morawski // Kraków, 1865 T. II s. 5


Muszynka na mapie


OSP Muszynka (Sądeczanin)

W 1920 roku, gdy funkcję wójta sprawował tutaj Piotr Nesterak, za pieniądze pochodzące ze sprzedaży znacznej ilości drewna z lasu wiejskiego, zakupiono w Warszawie sikawkę ręczną z kilkoma odcinkami węży i prądownicą, beczkę, toporki z pasami i ubrania drelichowe, aby umundurować druhów. Do akcji gaśniczych wyjeżdżano najczęściej wozem konnym założyciela i pierwszego prezesa straży – Piotra Nesteraka, a na pojeździe umieszczano pompę ze sprzętem i beczkę z wodą. Nieżyjący już także syn Piotra Nesteraka – Włodzimierz – wspominał kiedyś, iż jego ojciec organizując struktury OSP w Muszynce, miał cały czas przed oczami opowieści swoich rodziców, o wielkim pożarze z 1890 roku. W roku założenia jednostki ukonstytuował się pierwszy zarząd Ochotniczej Straży Pożarnej. Oprócz wspomnianego już prezesa Piotra Nesteraka pracowali w nim: komendant – Jan Superata oraz członkowie – Jan Koczański, Jan Galak, Stefan Adamowicz i Dimitro Orszulak. Wybrane wówczas strażackie władze, z drobnymi zmianami, przetrwały aż do roku 1947.
Źródło: OSP Muszynka / Miesięcznik Sądeczanin